Thời điểm dùng thuốc thường ít được nhiều người chú ý hơn khi sử dụng thuốc, mọi người thường quan tâm đến tên thuốc, loại thuốc và liều lượng. Thực tế, cùng một loại thuốc nhưng nếu uống đúng thời điểm, thuốc có thể phát huy hiệu quả tốt hơn và an toàn hơn cho cơ thể; ngược lại, uống không đúng lúc có thể làm giảm tác dụng hoặc gây khó chịu cho đường tiêu hóa.

Vì vậy, ngoài việc sử dụng đúng thuốc và đúng liều, người dân cũng cần quan tâm đến thời điểm uống thuốc để việc điều trị đạt hiệu quả tốt nhất.

1. Vì sao cần quan tâm đến thời điểm uống thuốc?

Sau khi uống, phần lớn thuốc phải được hấp thu qua đường tiêu hóa trước khi phát huy tác dụng. Trong quá trình này, thức ăn trong dạ dày có thể làm thay đổi tốc độ và mức độ hấp thu của thuốc. Một số thuốc cần dạ dày trống để hấp thu tốt, trong khi một số khác lại dễ gây kích ứng nếu uống lúc đói.

Ngoài ra, việc uống thuốc đúng thời điểm còn giúp giảm nguy cơ tác dụng phụ, các triệu chứng thường gặp như đau dạ dày, buồn nôn, đầy bụng. Do đó, các hướng dẫn uống trước ăn, cùng bữa ăn không phải là quy định hình thức, mà có ý nghĩa quan trọng trong sử dụng thuốc an toàn và hiệu quả.

2. Các thời điểm uống thuốc phổ biến

2.1 Uống trước ăn

Uống thuốc trước ăn giúp thuốc không bị thức ăn cản trở hấp thu, nhờ đó tác dụng của thuốc được phát huy đầy đủ hơn. Nếu uống những thuốc này cùng bữa ăn, hiệu quả điều trị có thể giảm đáng kể.

Thuốc cải thiện hiệu quả uống trước ăn

• Thuốc điều trị nôn, buồn nôn: Domperidon
• Thuốc ức chế bơm proton: Omeprazol, Esomeprazol
• Thuốc bảo vệ niêm mạc dạ dày: Sucralfat
• Khoáng chất: Sắt hữu cơ
• Thuốc kháng sinh: Ampicillin, Azithromycin
• Thuốc điều trị loãng xương: Alendronate

2.2 Uống cùng bữa ăn

Một số loại thuốc thân dầu cần thức ăn để hấp thu tốt hơn, trong khi đó một số loại thuốc được chứng minh khi uống cùng bữa ăn giúp thuốc dễ dung nạp hơn, đặc biệt với người có đường tiêu hóa nhạy cảm. Cách dùng này giúp giảm cảm giác khó chịu giúp người bệnh duy trì việc dùng thuốc đều đặn, đặc biệt quan trọng trong điều trị bệnh lý cần dùng thuốc dài ngày như tăng huyết áp, mỡ máu, suy giãn tĩnh mạch, trĩ.

Thuốc uống cùng bữa ăn giúp cải thiện hiệu quả

• Thuốc điều trị mỡ máu: Lovastatin (Lovarem Tablets)
• Thuốc thân dầu như thuốc chứa vitamin A (Solacy Adulte), dầu cá Omega 3
• Thuốc giảm đau dạ dày: Moxydar (sau ăn 1-2h)

Thuốc uống cùng bữa ăn giúp giảm tác dụng phụ

• NSAIDs: Naproxen (Propain 500), Diclofenac
• Thuốc làm mềm cơ xương: Baclofen (Bamifen)
• Thuốc điều trị suy giãn tĩnh mạch, trĩ: Diosmin và hesperidin (VenoKern 500mg)
• Corticosteroid đường uống: prednisone, prednisolone
• Thuốc điều trị đái tháo đường: Metformin

2.3 Uống thuốc linh hoạt

Một số thuốc ít bị ảnh hưởng bởi thức ăn, người dùng có thể uống trước hoặc sau ăn tùy thời điểm thuận tiện. Thông thường với các thuốc này hướng dẫn sử dụng sẽ không đề cập thời điểm uống cụ thể.

Các loại thuốc phổ biến:

• Thuốc giảm đau, hạ sốt: Paracetamol
• Thuốc giảm đau: Paracetamol và codein (Codalgin Forte)
• Thuốc trị trị tiêu chảy: Loperamide
• Thuốc trị trị táo bón: Lactulose, Macrogol 4000

3. Một số lưu ý chung khi uống thuốc

• Mỗi thuốc có hướng dẫn khác nhau về thời điểm uống, vì vậy cần đọc kỹ tờ hướng dẫn sử dụng hoặc hỏi bác sĩ, dược sĩ.
• Nên uống thuốc với nước, trừ trường hợp có lưu ý đặc biệt.
• Không tự ý thay đổi thời điểm uống thuốc.

Mọi thông tin trên đây chỉ mang tính chất tham khảo. Việc sử dụng thuốc phải tuân theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên môn.

Nguồn

• NHS (UK). Medicines: tips for carers; Taking medicines safely
• Specialist Pharmacy Service (UK). Checking if medicines can be given with food