1. Polyp mũi là gì?

Polyp mũi là những khối mô mềm, lành tính hình thành trong hốc mũi hoặc các xoang. Nhiều người thường lo lắng khi nghe u, nhưng thực tế polyp không phải ung thư.

Polyp mũi là hậu quả của tình trạng viêm kéo dài ở niêm mạc mũi xoang. Khi viêm diễn ra lâu ngày, niêm mạc bị phù nề, tích tụ dịch và dần phát triển thành các khối polyp.

Polyp thường mềm, nhẵn, màu nhạt; không gây đau và có thể xuất hiện một hoặc nhiều khối. Bệnh khá phổ biến, đặc biệt ở người bị viêm mũi xoang mạn tính hoặc cơ địa dị ứng.

2. Triệu chứng polyp mũi

Ở giai đoạn đầu, polyp nhỏ có thể không gây khó chịu rõ rệt. Tuy nhiên khi phát triển lớn hơn, người bệnh có thể gặp:

• Nghẹt mũi kéo dài, khó thở bằng mũi
• Chảy nước mũi liên tục hoặc chảy dịch xuống họng
• Giảm hoặc mất khứu giác như ngửi kém, mất mùi
• Đau đầu, nặng mặt, cảm giác tức vùng xoang
• Ngáy ngủ, ngủ không ngon

Polyp dễ bị nhầm lẫn với cảm lạnh hoặc bệnh hô hấp cấp tính, tuy nhiên điểm dễ nhận biết là các triệu chứng này thường kéo dài dai dẳng, tái đi tái lại, không giống cảm lạnh thông thường chỉ vài ngày là khỏi.

Đối tượng có các dấu hiệu sau, nên đến cơ sở y tế để thăm khám sớm giúp phát hiện và điều trị hiệu quả hơn.

• Nghẹt mũi kéo dài hơn 10 ngày
• Ngửi kém hoặc mất mùi
• Chảy mũi dai dẳng, tái phát nhiều lần
• Dùng thuốc thông thường nhưng không đỡ

3. Nguyên nhân gây ra polyp mũi

Polyp mũi không xuất hiện tự nhiên mà thường liên quan đến các tình trạng viêm mạn tính:

• Viêm xoang kéo dài
• Viêm mũi dị ứng
• Hen phế quản
• Dị ứng thuốc giảm đau (như aspirin)
• Nhiễm khuẩn, virus hoặc nấm

4. Chăm sóc và điều trị polyp mũi

4.1 Chăm sóc hằng ngày

Việc chăm sóc đúng cách giúp giảm viêm và hạn chế polyp tái phát:

• Rửa mũi bằng nước muối sinh lý mỗi ngày để làm sạch bụi bẩn và dịch nhầy
• Giữ độ ẩm không khí, đặc biệt khi dùng điều hòa
• Tránh khói thuốc, bụi bẩn, nấm mốc
• Đeo khẩu trang khi ra ngoài
• Uống đủ nước để dịch mũi loãng hơn
• Điều trị tốt viêm mũi dị ứng hoặc viêm xoang

Chăm sóc hằng ngày là nền tảng quan trọng giúp kiểm soát bệnh lâu dài.

4.2 Điều trị nội khoa

Theo khuyến cáo, đa số trường hợp polyp mũi sẽ được điều trị bằng thuốc trước khi cân nhắc phẫu thuật.

4.2.1 Corticoid xịt mũi

Corticoid xịt mũi là giải pháp được sử dụng lâu dài trong điều trị polyp mũi, có hiệu quả trước và sau phẫu thuật. Thuốc có tác dụng:

• Giảm viêm niêm mạc
• Làm nhỏ kích thước polyp
• Giúp thông thoáng mũi, giảm nghẹt

Corticoid xịt mũi có ưu điểm:

• Tác dụng tại chỗ, ít ảnh hưởng toàn thân.
  • Thuốc phổ biến như mometasone furoate, Beclometason dipropionat
• Có thể sử dụng lâu dài theo hướng dẫn bác sĩ
• Dễ dàng tìm mua tại các nhà thuốc

4.2.2 Các thuốc hỗ trợ khác

Tùy tình trạng cụ thể, bác sĩ có thể chỉ định thêm:

• Thuốc co mạch dùng ngắn ngày để giảm triệu chứng
• Thuốc chống dị ứng thường dùng sau phẫu thuật các polyp tái phát
• Kháng sinh (nếu có nhiễm trùng)
• Corticoid uống ngắn ngày trong trường hợp nặng

Bên cạnh điều trị nội khoa, phẫu thuật thường được cân nhắc khi polyp quá lớn gây nghẽn đường hô hấp, điều trị bằng thuốc không hiệu quả. Tuy nhiên, ngay cả sau phẫu thuật, người bệnh vẫn cần duy trì điều trị và chăm sóc mũi để tránh tái phát.

5. Biến chứng polyp mũi

Polyp mũi tuy lành tính nhưng nếu để lâu có thể gây:

• Viêm xoang mạn tính
• Nhiễm trùng tái phát
• Viêm tai giữa
• Ảnh hưởng giấc ngủ, chất lượng cuộc sống
• Trường hợp nặng có thể gây tắc nghẽn đường thở kéo dài.

Nếu bạn đang gặp tình trạng nghẹt mũi kéo dài, hãy đi khám sớm để được tư vấn điều trị phù hợp.

Tài liệu tham khảo

• Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị polyp mũi, Bộ Y tế, 2015
• Polype mũi, Bệnh viện Tai Mũi Họng TP.HCM, 2018
• Polyp mũi, Bệnh lý mũi và xoang cạnh mũi, MSD Manual
• Polyp mũi, Hội Hen – Dị ứng – Miễn dịch lâm sàng TP.HCM