Cúm mùa đang ghi nhận xu hướng bùng phát mạnh cuối năm 2025. Nhận biết sớm triệu chứng và chủ động phòng ngừa là chìa khoá giúp bảo vệ sức khỏe gia đình bạn.
- Bệnh cúm và nguyên nhân gây bệnh
Cúm là bệnh nhiễm virus cấp tính đường hô hấp, gây ra bởi các chủng virus cúm A, B hoặc C. Bệnh lây lan nhanh qua giọt bắn khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện. Thời gian ủ bệnh thường 1–4 ngày, các yếu tố làm bệnh dễ bùng phát gồm:
- Thời tiết lạnh, ẩm
- Môi trường kín như lớp học, văn phòng
- Hệ miễn dịch suy yếu
Người mắc cúm thường xuất hiện các dấu hiệu sau:
- Sốt cao, ớn lạnh
- Ho, đau họng, sổ mũi hoặc nghẹt mũi
- Đau đầu, mệt mỏi, đau nhức cơ thể
- Một số trường hợp có thể nôn ói, tiêu chảy, đặc biệt ở trẻ em.
- Tình hình bệnh cúm hiện tại và xu hướng tương lai
Tại Việt Nam, số trẻ đến khám vì cúm tăng đột biến trong các tháng gần đây do thời tiết thay đổi và giao lưu, di chuyển tăng cao. Theo CDC Mỹ, mùa cúm 2024–2025 có mức độ nghiêm trọng cao nhất trong gần 10 năm, với ca khám, nhập viện và tử vong tăng rõ rệt; mùa cúm 2025–2026 có thể kéo dài hơn và lưu hành quanh năm ở Đông Nam Á.
- Điều trị và phòng ngừa
Điều trị
- Nghỉ ngơi, uống nhiều nước, giữ ấm cơ thể
- Điều trị triệu chứng như hạ sốt paracetamol, NSAIDs như naproxen, ho (dược liệu, bromhexin), sổ mũi (cetirizine…)
- Tăng sức đề kháng: Vitamin C, Vitamin A, Kẽm…
- Rửa mũi, súc họng mỗi ngày
- Đến bệnh viện ngay khi có dấu hiệu nặng như: Khó thở, SpO₂ giảm, mệt nhiều, lơ mơ, sốt cao liên tục không giảm sau 2–3 ngày điều trị…
Phòng ngừa
- Tiêm vắc-xin cúm hằng năm (áp dụng cho mọi người từ 6 tháng tuổi trở lên).
- Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.
- Đeo khẩu trang ở nơi đông người hoặc khi có triệu chứng hô hấp.
- Giữ ấm cơ thể, ngủ đủ giấc, dinh dưỡng hợp lý.
- Khử khuẩn vật dụng, thông thoáng nhà cửa.
- Biến chứng nguy hiểm
Đa số các trường hợp cúm tự khỏi sau vài ngày, nhưng nếu chủ quan hoặc điều trị sai có thể dẫn đến biến chứng nguy hiểm đặc biệt ở các đối tượng trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh mạn tính. Những biến chứng thường gặp như:
- Viêm tai giữa, viêm xoang
- Viêm phổi
- Suy hô hấp
- Phân biệt cúm mùa và cảm lạnh thông thường
Cúm mùa thường dễ bị nhầm lẫn với cảm lạnh do đều có các triệu chứng đường hô hấp. Tuy nhiên, hai bệnh này khác nhau về mức độ, diễn tiến và nguy cơ biến chứng. Bảng dưới đây giúp bạn phân biệt rõ hơn để có hướng xử trí phù hợp.
| Đặc điểm | Cúm mùa | Cảm lạnh thông thường |
| Nguyên nhân | Do virus cúm A, B hoặc C | Do nhiều loại virus khác (phổ biến là Rhinovirus) |
| Khởi phát bệnh | Đột ngột, triệu chứng xuất hiện nhanh | Từ từ, tiến triển nhẹ |
| Sốt | Thường sốt cao (≥ 38,5°C) | Hiếm khi sốt hoặc chỉ sốt nhẹ |
| Đau nhức cơ, mệt mỏi | Rõ rệt, có thể kéo dài vài ngày | Nhẹ hoặc không có |
| Nguy cơ biến chứng | Cao – có thể gây viêm phổi, viêm phế quản, nặng ở người có bệnh nền | Hiếm khi gây biến chứng |
| Thời gian hồi phục | 7–10 ngày, có thể lâu hơn nếu biến chứng | 3–5 ngày, thường tự khỏi |
Chủ động tiêm phòng, chăm sóc sức khỏe và thăm khám kịp thời khi có triệu chứng để bảo vệ bản thân.
Thông tin chỉ mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn y khoa.
Nguồn:
- Thực trạng cúm mùa: https://bvquan5.medinet.gov.vn/chuyen-muc/cum-mua-tang-nhanh-nguy-co-nhap-vien-gia-tang-o-tre-em-cmobile16856-243138.aspx
- Thực trạng cúm tại Mỹ 2024-2025: https://www.cdc.gov/flu/whats-new/2025-2026-influenza-activity.html
- Cúm mùa 2025–2026: https://www.cdc.gov/flu/season/2025-2026.html
- Cúm: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK459363/
- Quyết định 1840/QĐ-BYT về việc ban hành tài liệu chuyên môn “Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị cúm mùa”.
