Tết Nguyên đán là dịp sum họp bên mâm cơm gia đình, nhưng những thay đổi trong ăn uống và sinh hoạt có thể khiến cơ thể quá tải, nhất là ở người có bệnh nền. Chủ động áp dụng chế độ dinh dưỡng và lối sống hợp lý sẽ giúp vui xuân khỏe mạnh, hạn chế phát sinh vấn đề sức khỏe.
1. Vì sao dịp Tết dễ phát sinh vấn đề sức khỏe
Trong dịp Tết, thói quen ăn uống và sinh hoạt của nhiều người thường thay đổi. Bữa ăn đa dạng với bánh chưng, thịt kho, món chiên, mứt kẹo khiến lượng muối, đường và chất béo tăng lên. Rượu bia, nước ngọt cũng được sử dụng thường xuyên hơn trong các buổi gặp gỡ. Bên cạnh đó, việc ăn muộn, ngủ ít và giảm vận động khá phổ biến. Khi những thay đổi này diễn ra liên tục, cơ thể có thể khó thích nghi, làm tăng nguy cơ rối loạn tiêu hóa, tăng cân và ảnh hưởng huyết áp, đường huyết, nhất là ở người có bệnh mạn tính.
2. Số lượng người bệnh nhập viện ghi nhận trong dịp Tết
Thực tế tại các cơ sở điều trị cho thấy dịp Tết là thời điểm các bệnh lý nội khoa thường gia tăng. Ghi nhận từ Bệnh viện Nội tiết Trung ương cho thấy số trường hợp nhập viện vì rối loạn đường huyết có thể tăng đáng kể, liên quan thay đổi ăn uống và sinh hoạt. Ngoài ra, nhiều nguồn tổng hợp cũng cho biết các đơn vị cấp cứu tiếp nhận thêm bệnh nhân đột quỵ trong những ngày đầu năm, phần nào phản ánh tác động của rượu bia, chế độ ăn thiếu kiểm soát và việc gián đoạn theo dõi bệnh nền.
Những ghi nhận này một lần nữa nhấn mạnh rằng việc duy trì ăn uống điều độ, sinh hoạt hợp lý và tuân thủ điều trị đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe, đặc biệt trong thời gian lễ Tết.
3. Các nguyên tắc giúp ăn Tết khỏe mạnh
3.1 Duy trì chế độ dinh dưỡng cân bằng
Trong mỗi bữa ăn, nên bảo đảm sự hài hòa giữa tinh bột, chất đạm, chất béo cùng rau xanh và trái cây tươi. Việc tăng cường chất xơ giúp hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn, giảm nguy cơ đầy bụng và hỗ trợ kiểm soát đường huyết, mỡ máu. Khẩu phần cũng nên được phân bổ hợp lý, tránh tập trung quá nhiều vào thịt và các món chiên xào.
3.2 Ăn uống điều độ và bảo đảm an toàn thực phẩm
Ăn vừa phải, ăn chậm và nhai kỹ sẽ tốt hơn cho đường tiêu hóa. Rượu bia và nước ngọt có gas cần được sử dụng ở mức phù hợp, và nên bổ sung đủ nước trong ngày.
Đối với thực phẩm, nên nấu chín trước khi ăn. Thức ăn nếu chưa dùng ngay nên được bảo quản lạnh đúng cách và hâm nóng đầy đủ trước khi dùng.
3.3 Giữ nhịp sinh hoạt ổn định
Dù là thời gian nghỉ lễ, việc duy trì ba bữa chính, hạn chế ăn sát giờ ngủ và tránh thức khuya là rất cần thiết. Nghỉ ngơi hợp lý sẽ giúp cơ thể phục hồi tốt hơn và hạn chế tình trạng mệt mỏi sau Tết.
3.4 Tăng cường vận động
Các hoạt động nhẹ nhàng như đi bộ, tham quan, du xuân cùng gia đình hoặc tập luyện tại nhà sẽ giúp tiêu hao năng lượng dư thừa, đồng thời mang lại lợi ích cho sức khỏe tim mạch.
4. Những đối tượng cần thận trọng hơn
Người tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch, bệnh gan mật, dạ dày và người cao tuổi là những nhóm cần chú ý nhiều hơn trong dịp Tết. Việc thay đổi chế độ ăn hoặc quên thuốc điều trị có thể khiến tình trạng bệnh diễn tiến nhanh và phức tạp.
5. Khi nào nên đến cơ sở y tế
Nếu xuất hiện các biểu hiện như đau bụng kéo dài, nôn ói, tiêu chảy, sốt, mệt lả, chóng mặt hoặc các dấu hiệu bất thường về huyết áp, đường huyết, người dân nên đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.
Thưởng thức các món ăn ngày Tết là một phần không thể thiếu trong văn hóa truyền thống của mỗi gia đình. Tuy nhiên, lựa chọn thực phẩm hợp lý, ăn uống điều độ và duy trì sinh hoạt khoa học sẽ giúp bảo vệ sức khỏe, để mỗi người có thể vui xuân an toàn và trọn vẹn.
Nguồn tham khảo
- Bệnh viện Nội tiết Trung ương. Số ca nhập viện dịp Tết tăng cao do rối loạn đường huyết và thay đổi chế độ ăn uống.
- Báo điện tử. Số ca đột quỵ cấp cứu ghi nhận nhiều trong những ngày Tết.
