Đau khớp sưng đỏ đột ngột khiến nhiều người nghĩ ngay đến gút. Tuy nhiên, có một bệnh khác có biểu hiện tương tự nhưng nguyên nhân hoàn toàn khác – đó là bệnh giả gút.
- Bệnh giả gút là gì?
Giả gút là tình trạng viêm khớp do tinh thể canxi pyrophosphate lắng đọng trong khớp gây ra các cơn đau cấp tính rất giống gút. Bệnh có thể diễn tiến thành từng đợt cấp hoặc mạn tính, gây tổn thương khớp nếu không được kiểm soát sớm.
- Nguyên nhân gây bệnh
Giả gút xảy ra khi tinh thể canxi pyrophosphate tích tụ bất thường trong sụn khớp. Một số yếu tố liên quan đến khởi phát bệnh:
- Tuổi cao – nguy cơ tăng theo thời gian.
- Mắc bệnh về rối loạn chuyển hóa.
- Chấn thương khớp hoặc phẫu thuật khớp.
- Một số trường hợp có yếu tố di truyền.
- Ai có thể bị bệnh?
Khác với gút thường gặp ở người trung niên, thì giả gút phổ biến ở người lớn tuổi, thường sau 60 tuổi. Bệnh cũng dễ gặp ở những người mắc bệnh nền như bệnh thận mạn, cường cận giáp, rối loạn tuyến giáp, tăng canxi hoặc sắt trong máu, đã từng bị chấn thương khớp.
- Triệu chứng thường gặp
- Đau khớp đột ngột, khớp sưng đỏ nhưng cường độ thường nhẹ hơn gút.
- Thường gặp ở đầu gối, cổ tay, khuỷu tay, ít khi ở ngón chân cái.
- Cơn đau có thể kéo dài vài ngày đến vài tuần, sau đó tự giảm rồi tái phát không đều.
- Trên X-quang, bác sĩ có thể phát hiện vôi hóa sụn khớp – đặc điểm khá điển hình của giả gút.
- Điều trị và quản lý bệnh giả gút
Hiện chưa có thuốc đặc trị điều trị giả gút. Mục tiêu điều trị là giảm viêm, giảm đau và phòng tái phát.
Điều trị giai đoạn cấp
- Có tràn dịch khớp cấp tính cần dẫn lưu dịch khớp và tiêm glucocorticoid nội khớp.
- Thuốc kháng viêm NSAIDs như Propain Syrup (Naproxen 25 mg/ml), Propain 500 (Naproxen 500mg) giúp kháng viêm, giảm đau.
- Colchicine liều thấp (0,5–1 mg/ngày) cho tác dụng giảm viêm nhưng hạn chế hơn so với gút, hữu ích dự phòng tái phát.
- Corticosteroid toàn thân khi chống chỉ định NSAIDs hoặc Colchicine hoặc triệu chứng xảy ra ở nhiều khớp.
Dự phòng tái phát
- Kiểm soát bệnh nền.
- Duy trì cân nặng hợp lý, uống đủ nước, vận động khớp nhẹ nhàng tránh hoạt động mạnh gây chấn thương khớp.
- Sự khác nhau giữa giả gút và gút
| Đặc điểm | Giả gút | Gút |
| Triệu chứng | ● Giống gút cường độ thường nhẹ hơn gút | ● Đau khớp đột ngột, khớp sưng, nóng, đỏ, đau dữ dội |
| Độ tuổi | ● Người lớn tuổi | ● Trung niên |
| Vị trí | ● Khớp lớn: Khớp gối, cổ tay | ● Khớp nhỏ: Ngón chân cái, mắt cá, bàn chân |
| Cơ chế bệnh | ● Lắng đọng tinh thể canxi pyrophosphate | ● Tăng acid uric máu, lắng đọng urat |
| Điều trị cơn cấp | ● Giảm đau, kháng viêm chính bằng NSAIDs
● Thuốc khác Colchicine hoặc Corticosteroid |
● Colchicine đặc hiệu trong điều trị cơn gút cấp (Colchicina Seid 1mg)
● Kết hợp cùng NSAIDs hoặc Corticosteroid |
| Điều trị duy trì/dự phòng | ● Chưa có thuốc đặc hiệu
● Có thể dùng Colchicine 0,5 mg/ngày dự phòng tái phát |
● Allopurinol (Sadapron 100/300mg) thuốc đặc hiệu giúp hạ acid uric máu
● Kết hợp cùng Colchicine |
Mọi thông tin trên đây chỉ mang tính chất tham khảo. Việc sử dụng thuốc phải tuân theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên môn.
Tài liệu tham khảo
- Gút và bệnh giả gút: https://emedicine.medscape.com/article/329958-overview?form=fpf
- Bệnh giả gút: https://www.assh.org/handcare/condition/pseudogout
- MSD Manual Professional Edition: Bệnh lắng đọng canxi pyrophosphate
- Hướng dẫn điều trị bệnh Gout, Bệnh viện Cấp cứu Trưng Vương
- Phác đồ điều trị bệnh Gout, Bệnh viện Quận Bình Thạnh
