Căng thẳng (stress) là phản ứng thường gặp trước áp lực trong cuộc sống hiện đại. Khi kéo dài, stress không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần mà còn tác động đến hệ tiêu hóa, đặc biệt là dạ dày, gây các triệu chứng như đau thượng vị, đầy bụng, khó tiêu hoặc ợ chua.

1. Stress là gì?

Stress là phản ứng tự nhiên của cơ thể trước áp lực trong cuộc sống. Ở mức độ vừa phải, stress giúp tăng khả năng tập trung và thích nghi. Tuy nhiên, khi kéo dài hoặc không được kiểm soát, stress có thể ảnh hưởng đến nhiều cơ quan như tim mạch, thần kinh, miễn dịch và đặc biệt là hệ tiêu hóa.

2. Căng thẳng kéo dài ảnh hưởng đến dạ dày như thế nào?

Não bộ và hệ tiêu hóa luôn liên kết chặt chẽ với nhau thông qua trục não – ruột, giúp điều hòa hoạt động của đường tiêu hóa. Khi cơ thể rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài, sự phối hợp này có thể bị rối loạn, làm ảnh hưởng đến chức năng tiêu hóa. Stress có thể làm rối loạn nhu động dạ dày, tăng cảm giác đau hoặc khó chịu, đồng thời làm suy giảm khả năng bảo vệ niêm mạc. Đối với người đang mắc bệnh lý dạ dày, stress còn có thể làm chậm quá trình hồi phục và tăng nguy cơ tái phát.

3. Những biểu hiện thường gặp khi dạ dày bị ảnh hưởng bởi stress

Các triệu chứng có thể xuất hiện trong hoặc sau giai đoạn căng thẳng và thường cải thiện khi người bệnh được nghỉ ngơi hoặc giảm áp lực. Những biểu hiện thường gặp gồm:

• Đau, nóng rát vùng thượng vị.
• Đầy bụng, chướng bụng sau ăn.
• Khó tiêu, ăn nhanh no.
• Ợ hơi, ợ chua.
• Buồn nôn.
• Chán ăn.

Nếu các triệu chứng kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc ngày càng nặng, người bệnh không nên chủ quan mà cần được thăm khám để xác định nguyên nhân và có hướng điều trị phù hợp.

4. Làm thế nào để bảo vệ dạ dày khi thường xuyên căng thẳng?

• Duy trì chế độ ăn uống khoa học
  • Ăn đúng giờ, không bỏ bữa hoặc ăn quá no.
  • Hạn chế rượu bia, thuốc lá, đồ ăn nhiều dầu mỡ hoặc cay nóng.
• Quản lý căng thẳng hiệu quả
  • Ngủ đủ giấc, kết hợp thư giãn, hít thở sâu. Nên nghỉ ngắn sau mỗi giờ làm việc để cơ thể và tinh thần được phục hồi.
• Duy trì vận động thường xuyên
  • Tập thể dục khoảng 30 phút mỗi ngày với các hoạt động phù hợp như đi bộ, đạp xe hoặc yoga để tăng cường sức khỏe và hỗ trợ tiêu hóa.
• Không tự ý sử dụng thuốc
  • Tránh tự ý dùng kéo dài các thuốc, đặc biệt thuốc giảm đau. Chỉ sử dụng thuốc khi có hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ.

5. Điều trị đau dạ dày do stress

Việc điều trị cần dựa trên nguyên nhân và mức độ triệu chứng. Các loại thuốc phổ biến thường được chỉ định:

• Thuốc giảm tiết acid, thuốc bảo vệ niêm mạc dạ dày giúp giảm tổn thương và tạo điều kiện cho niêm mạc dạ dày phục hồi.
• Điều trị tiệt trừ Helicobacter pylori nếu xác định có nhiễm vi khuẩn này.
• Thuốc kháng acid để giúp trung hòa acid dịch vị và giảm nhanh các triệu chứng như đau vùng thượng vị, nóng rát hoặc ợ chua.
• Thuốc hỗ trợ giảm lo âu, căng thẳng trong trường hợp stress là yếu tố góp phần làm nặng triệu chứng hoặc kéo dài quá trình hồi phục. Một số thuốc như sulpiride có thể được bác sĩ cân nhắc chỉ định nhờ:
• Thuốc hỗ trợ giảm lo âu, căng thẳng: Với người bệnh có triệu chứng dạ dày liên quan đến stress, sulpiride có thể được bác sĩ chỉ định nhằm giảm lo âu, cải thiện rối loạn chức năng tiêu hóa, đồng thời hỗ trợ tăng tưới máu niêm mạc, tăng nhu động tiêu hóa và thúc đẩy lành loét.

Đối với các triệu chứng như đau thượng vị, nóng rát hoặc ợ chua do tăng acid dịch vị, thuốc kháng acid có thể giúp trung hòa acid và hỗ trợ giảm nhanh cảm giác khó chịu. Moxydar là một trong những thuốc thuộc nhóm này, được bào chế dưới dạng viên nén pha hỗn dịch uống, sản xuất bởi Laboratoires Grimberg (Pháp) và hiện có mặt tại nhiều nhà thuốc, giúp người bệnh thuận tiện lựa chọn khi cần hỗ trợ cải thiện triệu chứng.

Căng thẳng kéo dài có thể làm tăng các triệu chứng và ảnh hưởng đến sức khỏe dạ dày. Kiểm soát stress, duy trì lối sống lành mạnh và điều trị đúng theo hướng dẫn của bác sĩ là chìa khóa giúp bảo vệ hệ tiêu hóa. Khi triệu chứng kéo dài hoặc có dấu hiệu bất thường, người bệnh nên đi khám để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Tài liệu tham khảo

• American Psychological Association (APA). Stress effects on the body.
• MSD Manuals. Peptic Ulcer Disease.
• Báo Sức khỏe & Đời sống. Căng thẳng, stress có gây viêm loét dạ dày không?